Strona korzysta z plików cookies, aby lepiej spełniać Państwa oczekiwania. Można zablokować zapisywanie cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
OK, nie pokazuj więcej
Serwis podróżniczy

Cytadela w Erbilu - renesans antycznej budowli

Data: 2014-08-04, Państwo: Irak

Detale architektoniczne z Cytadeli w Erbilu

Źródło zdjęcia: Biuro Pełnomocnika Rządu Regionalnego Kurdystanu w

W czerwcu na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO wpisano nową pozycję – Cytadelę w Erbilu, stolicy Kurdystanu irackiego. Tym samym wieloletnie starania Rządu Regionalnego Kurdystanu zakończyły się sukcesem.

Przez tysiąclecia Cytadela w Erbilu stanowiła ważny punkt na mapie starożytnego Bliskiego Wschodu, będąc częścią Traktu Królewskiego perskiej dynastii Achemenidów, później stolicą Królestwa Adiabene, by w siódmym wieku stać się częścią arabskiego kalifatu. I choć wspominał o niej sumeryjski król Shulgi już około drugiego tysiąclecia p.n.e, naukowcy uważają, że istniała ona znacznie wcześniej. To czyni ją najdłużej nieprzerwanie zamieszkaną osadą na świecie. Obecnie jest ona rekonstruowana z funduszy Rządu Regionalnego Kurdystanu w ramach planu Wysokiej Komisji ds. Rewitalizacji Cytadeli w Erbilu (HCECR), która podjęła skuteczne działania na rzecz wpisania budowli na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. W ramach europejskiej trasy promującej Cytadelę, dnia 8 maja HCECR odwiedziła Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie. Wspólnie z Biurem Pełnomocnika Rządu Regionalnego Kurdystanu w Polsce zorganizowano wykład oraz wystawę fotograficzną zatytuowaną "Cytadela w Erbilu - historia i dziedzictwo".

Mieszcząca się między dwoma odnóżami rzeki Tygrys, Cytadela jest symbolem stolicy Regionu Kurdystanu. Region ten, obejmujący trzy irackie prowincje, nazywany jest przez miejscowych Kurdów Bashur, czyli południowy Kurdystan. Teren ten stanowi część krainy geograficznej, jaką jest Kurdystan, rozciągający się od ujścia Eufratu w Turcji, przez północne kresy Syrii i Iraku, aż po irańskie góry Zagros. W praktyce trudno jest określić dokładne granice, gdyż Kurdowie pozostają narodem bez państwa. Choć naukowcy zgadzają się co do ich indoeuropejskich korzeni, precyzyjne określenie pochodzenia kurdyjskich przodków wciąż jest sporym wyzwaniem dla archeologów, historyków i lingwistów.

Projekt rewitalizacji Cytadeli rozpoczęto w 2008 roku we współpracy z UNESCO. Ma on na celu przywrócenie temu zabytkowi wyglądu z czasów świetności a także nadanie mu roli regionalnego centrum kulturalnego. Władze w Erbilu wydają się zauważać jej znaczenie w postępującym rozwoju Regionu Kurdystanu, ponieważ prace rekonstrukcyjne prowadzone są bardzo intensywnie. Całkiem niedawno, bo jeszcze w roku 2006 Cytadela zamieszkana była przez przesiedleńców i najbiedniejszych mieszkańców miasta. Dzisiaj w odnowionych budynkach swoje siedziby mają Kurdyjskie Muzeum Tekstyliów oraz Kulturalne Centrum Cytadeli.

Wzmożone prace archeologiczne będące częścią projektu mogą przynieść bezcenne informacje nie tylko dla badaczy, ale również dla samego narodu kurdyjskiego. Cytadela wzniesiona jest bowiem na charakterystycznym dla tamtejszych cywilizacji trzydziestometrowym wysokim pagórku - tallu, który powstawał poprzez wielokrotne nadbudowywanie kolejnych warstw osady przez zdobywające ją ludy. Chociaż zdecydowana większość z trzystu pięćdziesięciu mieszczących się tam domów pochodzi z okresu Imperium Osmańskiego, w swych fundamentach przechowują one pozostałości ze znacznie wcześniejszych okresów. Często budynki nakładają się na siebie, tworząc zawiły labirynt wąskich ścieżek. Aleja zbudowana w 1958 roku, prowadząca od Wielkiej Bramy na południu po Bramę Ahmedi na północy, przecina Cytadelę na pół, dzieląc wiele posiadłości ówczesnych notabli. Nienaruszony pozostał jednak Wielki Meczet nazywany też Meczetem Mułły Effendi’ego oraz publiczna łaźnia Hammam. Dzięki pierścieniowi wysokich, przylegających do siebie zabudowań oraz bram, Cytadela zyskuje charakter obronny. Nie dziwi więc fakt, iż była ona jedną z twierdz Dariusza III podczas walk z Aleksandrem Wielkim. Dzisiaj, po ponad 2000 lat, wzgórze staje się światowej klasy zabytkiem.

Wpisanie Cytadeli na listę UNESCO jest istotnym krokiem w stronę rozwoju turystyki w regionie, którego potencjał wciąż jest Europejczykom nieznany. Szybko rozwijające się kurdyjskie miasta, z Erbilem na czele, walczą o uwagę podróżników. Promocja bogatego dziedzictwa kulturowego oraz imponujących atrakcji przyrodniczych takich jak chćby Kanion Rawanduz, wydaje się przynosić zamierzony efekt. Region Kurdystanu jest oazą spokoju i tolerancji na wstrząsanym niepokojami Bliskim Wschodzie. Kurdyjskie zabytki mogą więc wkrótce stać się obowiązkowym punktem wycieczek w tej części świata.

Mieszkańcy miasta nazywają Cytadelę koroną Erbilu. Antyczna i intrygująca, niewątpliwe zasługuje na jeszcze lepsze poznanie i pieczołowitą rekonstrukcję. Kurdowie mają pełne prawo oczekiwać iż za swój renesans, odwdzięczy się ona setkami turystów odwiedzających najdłużej nieprzerwanie zamieszkaną osadę na świecie - gdyż jeden z domów Cytadeli wciąż pozostaje zamieszkany.

 

Tekst: Martyna Wujas.
Zdjęcia: zasoby fotograficzne Biura Pełnomocnika Rządu Regionalnego Kurdystanu w Polsce.

Źródło: www.facebook.com/probola.team